n

Bezkręgowce

Bezkręgowce lądowe to fascynujący i niezwykle bogaty świat małych zwierząt żyjących na lądzie. Większość z nich to owady. W Polsce występują od 0,2 mm długości do 7,5 cm i rozpiętości skrzydeł do 15 cm. Ciało podzielone jest na trzy części głowę, tułów i odwłok. Na tułowiu osadzone są trzy pary odnóży. Cechą charakterystyczną są dwie pary skrzydeł u dorosłych osobników, na drugim i trzecim segmencie tułowia. Pierwsza para jest najczęściej większa od drugiej. Skrzydła są połączone z tułowiem za pomocą stawów. Często z dwóch par skrzydeł jest jedna jest zmodyfikowana i przekształcona w pokrywy. Skrzydła są nieraz przezroczyste, pięknie użyłkowane siatkowate, błoniaste pokryte włoskami lub łuskami. Najszybciej latają ważki nieraz do 140 km/h, ale często szybkość lotu wynosi od kilku do kilkudziesięciu km/h. Owady wykorzystują do latania prądy powietrzne.

Z jaj wylęgają się larwy. Dalszy rozwój jest różny u różnych owadów. Przeobrażenie może być zupełne lub niezupełne. Przy przeobrażeniu zupełnym, w ostatniej fazie, pomiędzy stadiami larwowymi a dorosłą postacią, występuje nieruchoma, nie pobierająca pokarmu poczwarka.

Minister Rozporządzeniem z dnia 28 września 2004 objął ochronę 157 bezkręgowców występujących na terenie Polski, wśród nich gatunki:

  • Motyle
  • Ważki
  • Chrząszcze

MOTYLE – owady; w Polsce występują ponad 3 tysiące gatunków. Dzielą się na 3 grupy:

  • motyle drobne

  • ćmy

  • motyle dzienne

Żywią się nektarem kwiatów lub pyłkiem. Posiadają dwie pary skrzydeł okrytych barwnymi łuskami. Przechodzą przeobrażenie zupełne.

Gąsienice są szkodnikami, roślinożercami. Samce posiadają łuski zapachowe połączone z gruczołkami produkującymi wonną wydzielinę, która wabi osobniki płci przeciwnej.

Larwy niektórych motyli mogą być szkodnikami lasu, samce dorosłe motyle nikomu nie szkodzą najwyżej cieszą oko swoim pięknem.

MOTYLE LEPIDOPTERA
BARCZATKOWATE LASIOCAMPIDEA
Barczatka kataks Eriogaster catax
BIELINKOWATE PIERIDAE
Szlaczkoń torfowiec Colias palaeno
Szlaczkoń szafraniec Colias myrmidone
MODRASZKOWATE LYCAENIDAE
Czerwończyk fioletek Lycaena helle
Czerwończyk nieparek Lycaena dispar
Modraszek alkon Maculinea alcon
Modraszek arion Maculinea arion
Modraszek bagniczek Plebeius optilete
Modraszek eroides Polyommatus eroides
Modraszek gniady Polyommatus ripartii
Modraszek nausitous Maculinea nausithous
Modraszek orion Scolitantides orion
Modraszek Rebela Maculinea rebeli
Modraszek telejus Maculinea teleius
NIEDŹWIEDZIÓWKOWATE ARCTIDEA
Krasopani hera Callimorpha quadripunctaria
PAZIOWATE PAPILIONIDEA
Niepylak apollo Parnassisu apollo
Niepylak mnemozyna Parnassisu mnemosyne
Paź żeglarz Iphiclides podalirius
POŁUDNICOWATE NYMPHALIDAE
Dostojka akwilonaris Boloria aquilonaris
Dostojka eunomia Boloria eunomia
Górówka sudecka Erebia sudetica
Mszarnik jutta Oeneis jutta
Osadnik wielkooki Lopinga achine
Pasyn lucylla Neptis rivularis
Przeplatka aurinia Euphydryas aurinia
Przeplatka maturna Euphydryas maturna
Przestrojnik titonus Pyronia tithonus
Skalnik alcyona Hipparchia alcyone
Skalnik bryzeida Chazara briseis
Skalnik driada Minois dryas
Strzępotek edypus Coenonympha oedippus
Strzępotek hero Coenonympha hero
Strzępotek soplaczek Coenonympha tullia
SÓWKOWATE NOCTUIDAE
Ksylomka strix Xylomoia strix
Wstęgówka bagienka Catocala pacta
ZAWISAKOWATE SPHINGIDAE
Postojak wiesiołkowiec Proserpinus proserpina

 

WAŻKI – owady uskrzydlone w Polsce występuje ok 80 gatunków. Największym gatunkiem jest husarz o rozpiętości skrzydeł do 110 mm.

Występują ważki równoskrzydłe i różnoskrzydłe. Ważki posiadają dużą ruchliwą głowę na której znajdują się duże oczy złożone oraz 3 przyoczka. Posiadają też krótkie czułki, niewielki przedtułów, pozostałe części tułowia to śródtułów i zatułów zrośnięte ze sobą. Posiadają długi odwłok, skrzydła duże błoniaste, zwężające się u nasady, w większości gatunków przezroczyste. Nogi ważek są krótkie zakończone 3-członową stopą z pazurami. Większość ważek ma żywe ubarwienie, często o metalicznym połysku. Głównym ich zmysłem orientacyjnym jest doskonale rozwinięty wzrok. Mają narządy gębowe typu gryzącego, wyposażone w liczne ząbki. W locie osiągają znaczne prędkości, niektóre do 100 km/h. Samce walczą o samice, które składają jaja do wody lub na roślinność wodną, rozwój ich trwa kilka tygodni. Ważki przechodzą przeobrażenie niezupełne. Larwy żyją w wodzie, są drapieżne.

WAŻKI ODONATA
GADZIOGŁÓWKOWATE GOMPHIDAE
Gadziogłówka żółtonoga Gomphus flavipes
Trzepia zielona Ophiogomphus cecilia
ŁĄTKOWATE COENAGRIONIDAE
Iglica mała Nehalennia speciosa
Łątka ozdobna Coenagrion ornatum
Łątka zielona Coenagrion armatum
PAŁĄTKOWATE LESTIDAE
Straszka północna Sympecma paedisca
SZKLARKOWATE CORDULIIDAE
Miedziopierś górska Somatochlora alpestris
Miedziopierś północna Somatochlora arctica
SZKLARNIKOWATE CORDULEGASTRIDAE
Szklarnik leśny Cordulegaster boltonii
WAŻKOWATE LIBELLULIDAE
Zalotka białoczelna Leucorrhinia albifrons
Zalotka spłaszczona Leucorrhinia caudalis
Zalotka większa Leucorrhinia pectoralis
ŻAGNICOWATE AESCHNIDAE
Żagnica północna Aeshna caerulea
Żagnica torfowcowa Aeshna subarctica
Żagnica zielona Aeshna viridis

CHRZĄSZCZE – w obrębie owadów to najliczniejszy rząd liczący około 400 tyś gatunków, a w Polsce żyją ok 6200. Chrząszcze są różnej długości od 0,5 cm do 7,5 cm. Kształt ich ciała jest różny, od podłużnego do jajowatego i okrągłego. Patrząc na grzbietową stronę chrząszcza można odróżnić głowę, przedplecze i pokrywy. Przedplecze przykrywa tylko przednią część tułowia. Resztę tułowia i odwłoka przykrywają pokrywy. Na tułowiu są nogi. Cechą charakterystyczną są grube przednie skrzydła – pokrywy, które osłaniają służące do latania błoniaste skrzydła drugiej pary. Owady podczas lotu podnoszą pokrywy do góry, w czasie spoczynku osłaniają jego ciało. Pokrywy posiadają różne kształty i wzory. Często są metaliczne, różnej barwy, zbudowane z chityny. Większość chrząszczy jest roślinożerna, część jest drapieżna i wszystkożerna. Niektóre żywią się martwymi szczątkami organicznymi pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego. Wiele żyje w próchniejących drzewach, w ściółce leśnej, pod kamieniami, są takie że żyją w wodzie (z wyjątkiem słonej wody).

CHRZĄSZCZE COLEOPTERA
BIEGACZOWATE CARABIDAE
Biegacz – wszystkie gatunki Carabus spp.
Tęcznik – wszystkie gatunki Calosoma spp.
BOGATKOWATE BUPRESTIDAE
Bogatek wspaniały Buprestis splendens
Poraj Dicerca moesta
Pysznik jodłowy Eurythyrea austriaca
Pysznik dębowy Eurythyrea quercus
JELONKOWATE LUCANIDAE
Ciołek matowy Dorcus parallelipipedus
Dębosz Aesalus scarabaeoies
Jelonek rogacz Lucanus cervus
Wynurt Ceruchus chrysomelinus
KAŁUŻNICOWATE HYDROPHILIDAE
Kałużnica czarna Hydrophilus aterrmus
Kałużnica czarnozielona Hydrophilus piceus
KÓŻKOWATE CERAMBYCIDAE
Borodziej próchnik Ergates faber
Dąbrowiec samotnik Akimerus schaefferi
Gracz borowy Tragosoma depsarium
Kozioróg bukowiec Cerambyx scopolii
Kozioróg dębosz Cerambyx cerdo
Nadobnica alpejska Rosalia alpina
Sichrawa karpacka Pseudogaurotina excellens
Średzinka Mesosa myops
Taraniec jedwabny Dorcadion hohosericeum
Tarniec paskowany Dorcadion scopoli
Taraniec płowy Dorcadion fulvum
Zmorsznik białowieski Strictoleptura variicornis
Zmorsznik olbrzymi Macroleptura thoracica
KUSAKOWATE STAPHYLINIDAE
Podgrzybnica Mannerheima Velleius dilatatus Oxyporus mannerheimii
PŁYWAKOWATE DYTISCIDAE
Kreślinek nizinny Graphoderus bilineatus
Pływak lapoński Dytiscus lapponicus
Pływak szerokobrzeżek Dytiscus latissimus
PONURKOWATE BORIDAE
Ponurek Schneidera Boros schnerideri
POŚWIĘTNIKOWATE SCARABAEIDAE
Pachnica dębowa Osmoderma eremita
Kwietnica okazała Protaetia aeruginosa
ROZMIAZGOWATE PYTHIDAE
Rozmiazg kolweński Pytho kolwensis
SPRĘŻYKOWATE ELATERIDAE
Sprężyk rdzawy Elater ferrugineus
Pilnicznik fiołkowy Limoniscus violaceus
STONKOWATE CHRYSOMELIDAE
Jeziornica rdestnicowa Macroplea appendiculata
Jeziornica rupinowa Macroplea mutica
ŚNIADKOWATE MELANDRYIDAE
Konarek tajgowy Phryganophilus ruficollis
WYGONAKOWATE OCHEDAEIDAE
Wygonak Ochodaeus chrysomeloides
ZAGŁĘBKOWATE RHYSODIDAE
Zagłębek bruzdkowany Rhysodes sulcatus
ZGNIOTKOWATE CUCUJIDAE
Zgniotek cynobrowy Cucujus cinnaberinnus
Zgniotek szkarlatny Cucujus haematodes
ŻUKOWATE GEOTRUPIDAE

bolbelasumus unicornis
Krawiec głowacz Lethrus apterus

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powered by WordPress
n