n

Bniec biały (Melandrium album)

Bniec biały (Melandrium album) nazywany również lepnicą białą lub goździeniakiem białym to gatunek rośliny należący do rodziny goździkowatych. Jest to roślina jednoroczna. W przypadku lżejszych zim potrafi „wytrzymać” drugi rok. Jest rośliną dwupienną, czyli na różnych roślinach występują kwiaty żeńskie a na innych kwiaty męskie.

bniec (2)

Występowanie i siedlisko

Bniec biały występuje na terenie Europy, zachodniej Azji i północnej Afryki. Wprowadzony i zadomowiony w Ameryce Północnej. W Polsce archeofit pospolity na całym obszarze kraju, na niżu i w niższych położeniach górskich. Występuje szczególnie na polach (w koniczynie, lucernie a także w zbożach i roślinach okopowych), łąkach, ugorach, miedzach, przydrożach a także na gruzowiskach i nieużytkach. Najczęściej na glebach żyznych bogatych w azot.

bniec (6)

Opis rośliny

Bniec biały posiada przeważnie gruby korzeń palowy. Jest on rozgałęziony i rośnie na głębokość nawet 1 metra. Łodyga dorasta też do metra wysokości, jest rozgałęziona, miękko owłosiona, u góry lekko lepka. Dolne liście mają kształt jajowaty zwężony ku nasadzie, długości 4-10 cm, zebrane w przyziemną rozetę. Górne liście lancetowate, siedzące naprzeciwlegle. Liście są całobrzegie i miękko owłosione.

Kwiaty są duże o średnicy 2-3 cm, mają głęboko wcięte płatki koloru białego. Osadzone są na szeroko rozgałęzionych szypułkach i zebrane w wierzchotkę dwuramienną. Szypułki różnej długości wyrastają z kątów liści lub na szczytach pędów. Kwiaty żeńskie mają większe kielichy, rozdęte i beczułkowate. Słupek z 5. znamionami. Kwiaty męskie o smuklejszych, walcowatych i beczułkowatych kielichach, przeważnie bladozielone czasem białawe o ciemnozielonych lub czerwonych nerwach, gruczołowate i owłosione. Kwiaty kwitną od VI do IX.

Owocem bnieca białego jest jednokomorowa, siedząca jajowata torebka, otwierająca się 5 lub 10 ząbkami. Nasiona mają kształt nerkowaty o długości 1-1,5 mm z lekkim zagłębieniem od strony brzusznej, wyraźnie brodawkowate, matowe, koloru popielato – szarego.

Do pełnego rozwoju bniec potrzebuje z reguły dwóch okresów wegetacyjnych. Rozmnaża się generatywnie za pomocą nasion oraz wegetatywnie z pączków przybyszowych umieszczonych na korzeniach.

bniec (5)bniec (7)

Ciekawostki

  • Kwiaty otwierają się dopiero po południu, a po zmroku są szeroko otwarte.

  • Silny zapach bnieca przywabia nocne motyle, które je zapylają.

  • Bniec jest rośliną z grupy chwastów.

  • Roślina (szczególnie korzeń) zawiera węglowodany i saponiny, przez co działa trująco.

  • W medycynie ludowej stosowana na ropienie i czyraki.

  • Młode liście używano jako jarzynę i dodawano do zup, sałatek i surówek.

bniec (1)

bniec (4)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powered by WordPress
n