Harcerski Klub Ekologiczny Zimorodek - All

Popularne

Nowości

Słownik Ekologiczny
Terminy używane w tym serwisie.

Zawsze możesz przeszukiwać zasoby słownika
Zaczyna się od Zawiera Dokładne wyrażenie
Wszystkie \| A \| B \| C \| G \| K \| L \| N \| O \| P \| T \| Z
Wszystkie
Liczba pozycji w Glosariuszu: 66
Stron: 1
Termin	Definicja
ABIOTYCZNY	nieożywiony element środowiska np. woda, osady

ABRAZJA	niszczenie brzegów przez fale i prądy wody, uderzenia fal i zawartego w nich materiału skalnego oraz niszczenie przez wiatr i lód.

ACIDOFITY	rośliny kwasolubne, występujące na podłożu kwaśnym (acydofity).

acydofile	gatunki kwasolubne to organizmy wymagające do prawidłowego rozwoju niskiego pH środowiska. Zaliczamy do nich niektóre bakterie, gleby a także preferujące kwaśne gleby rośliny takie jak: wrzos, skrzyp błotny, starzec leśny, kasztan jadalny, borówka, mech torfowiec, szczaw polny.

AGREGACJA	skrajnie uproszczona fitocenoza tworzona przez osobniki jednego gatunku

AGROCENOZY	zespół wszystkich organizmów zamieszkujących teren rolniczy

ALLOCHTONICZNY	obcy, przeciwieństwo autochtonicznego – rodzimego (np. gatunek, zbiorowisko)

ALUWIA	osady rzeczne naniesione przez wody rzeki i osadzone w jej korycie lub na tarasie

AMFIBIOTYCZNY	przystosowany do życia zarówno na lądzie jak i w wodzie

ANTROPOFITY	gatunki obce naturalnej florze danego gatunku

ANTROPOGENICZNY	będący wynikiem działalności człowieka pośredniej i bezpośredniej

ANTROPOPRESJA	ogół bezpośrednich i pośrednich działań człowieka prowadzących do różnorodnych zmian negatywnych w środowisku przyrodniczym

AREAŁ	obszar zajmowany przez gatunek w pewnym okresie lęgowym, zimowiskowym. Areał obejmuje też trasę przelotu gatunków

ARENOSOLE	gleby słabo wykształcone powstałe z piasków

ASTATYCZNY ZBIORNIK	zbiornik wodny o bardzo zmiennym poziomie wody, aż do całkowitego wysychania

AUKSOCHORYCZNE ZBIOROWISKA	zbiorowiska roślinne rozprzestrzeniające się pod wpływem człowieka.

AUTEKOLOGIA	dział ekologii zajmujący się badaniem zależności między organizmem lub gatunkiem a środowiskiem.

AUTOGENICZNE ZBIOROWISKA	zbiorowiska roślinne powstałe pod wpływem czynników całkowicie niezależnych od człowieka.

AZONALNY	niezwiązany z określoną strefą klimatyczno-roślinną, występujący w różnych strefach na właściwych dla siebie, często skrajnych siedliskach (np. roślinność wodna, salniskowa).

BAKTERIOPLANKTON	część planktonu, ogół bakterii występujących w toni wodnej zbiornika lub cieku.

BALDACH PROSTY	inaczej baldaszek. zmodyfikowany kwiatostan graniasty, o silnie skróconej osi głównej, co sprawia wrażenie, jakby kwiaty wyrastały z jednego miejsca. Szypułki kwiatów są jednakowej lub prawie jednakowej długości. Kwiaty układają się w baldach prosty kopulasto lub w jednej płaszczyźnie. Baldach ten występuje w: cebuli, czosnku.

BALDACH ZŁOŻONY	kwiatostan graniasty złożony w którym z silnie skróconej osi głównej wyrastają promienie, czyli odgałęzienia boczne I rzędu zakończone baldachami prostymi. Baldach złożony jest charakterystyczny dla rodziny baldaszkowatych np. marchew, koper, kminek.

BANK NASION	określona,niekiedy ogromna liczba nasion (a właściwie diaspar) znajdujących sie w glebie, stanowiących rezerwę, która bywa uruchamiana w kolejnych sezonach wegetacyjnych, w określonych warunkach ekologicznych. Bank nasion zależy między innymi długość okresu spoczynkowego nasion i ich żywotności.

BARIERA ANTROPOGENICZNA	sztuczny element w środowisku (najczęściej liniowy – drogi, autostrady, inne ciągi komunikacyjne) ograniczający przemieszczanie się zwierząt.

BARKÓWKI	grupa piór wyrastających nad stawem barkowym i pokrywająca z wierzchu nasadę skrzydła.

BAZA EROZYJNA	poziom ujścia cieku wodnego; jego zmiany przyspieszają lub hamują erozję w korycie cieku.

BAZYFILNY	(gatunek ewentualnie zbiorowisko roślinne) związany z podłożem o odczynie zasadowym. Przykładem bazyfitów są rośliny muraw na podłożu wapiennym

BENTOS	organizmy żyjące na dnie zbiorników wodnych.

BĘBNENIE	u dzięciołów, określenie odnoszące się do dźwięku powstającego w czasie uderzania dziobem o suchą gałąź, stanowiącego odpowiednik śpiewu lub innych głosów godowych u innych ptaków. Częstotliwość uderzeń, ich rytm i siła różnią się w zależności od gatunku dzięcioła; bębnienie jest manifestacją zajęcia terytorium , nie jest związane z żerowaniem ptaka.

BIOCENOZA	ogół populacji roślinnych i zwierzęcych żyjących w określonym ekosystemie.

BIOGENY	pierwiastki chemiczne niezbędne do życia, które wchodzą w skład organizmów i uczestniczą w przebiegu procesów życiowych. Dzielą się na makroelementy – azot, fosfor, potas, wapń, żelazo, magnez; i mikroelementy m.in. cynk, miedź, sód, selen, krzem.

BIOGEOCHEMIA	nauka o krążeniu pierwiastków i związków chemicznych w krajobrazie.

BIOGRUPA	grupa drzew powiązana ekologicznymi współzależnościami , tworząca jednostkę biologiczną, wyodrębniającą się wyraźnie w lesie lub też utrzymująca się powyżej zwartej, górnej granicy lasu.

BIOMASA	masa organizmów żyjących w ekosystemie lub na jednostką powierzchni – objętości np. osobników, populacji, całkowita.

BIORÓŻNORODNOŚĆ	różnorodność biologiczna – rozmaitość form i struktur żywej materii; dotyczy trzech poziomów organizacji przyrody i obejmuje: różnorodność wewnątrzgatunkową, różnorodność gatunkową i różnorodność ekosystemów.

BIOSFERA	strefa zamieszkała przez organizmy żywe, obejmująca dolną część atmosfery, hydrosferę (wody) oraz wierzchnią warstwę skorupy ziemskiej – litosferę.

BIOTOP	nieożywiona część ekosystemu, środowiska życia konkretnej biocenozy; zespół czynników abiotycznych, które są przekształcane przez tę biocenozę.

BIOTYCZNY	ożywiony (o elemencie ekosystemu – roślinach zwierzętach)

BONITACJA	w leśnictwie; miara żywności siedliska z punktu widzenia potrzeb określonego gatunku drzewa, oparta na ocenie wysokości, do jakiej drzewa tego gatunku dorastają na tym siedlisku w określonym wieku

BRIOFLORA	flora mszaków określonego regionu lub typu siedlisk

BULWA	podziemny, przetrwalny organ spichrzowy, zgrubiały, skrócony, o ograniczonym wzroście i trwałości do 1 roku. Powstaje na skutek przekształcenia pędu (ziemniak) lub rzadziej korzenia (dalia). Bulwy służą do gromadzenia materiałów zapasowych i do rozmnażania wegetatywnego.

BULWOCEBULA	bulwiasta łodyga podziemna, która wyglądem przypomina cebulę. Organem magazynującym substancje odżywcze jest tu zgrubiała łodyga, a nie liście, jak w typowej cebuli. Cała bulwocebula jest okryta pergaminowymi łuskami, które są zmodyfikowanymi liśćmi. Na bulwocebuli często powstają pąki boczne, z których rozwijają się bulwocebule potomne. Do roślin wytwarzających bulwocebule należą: krokusy, mieczyki i cyklameny.

BUTWINA	poziom próchniczny utworzony ze słabo rozłożonych szczątków organicznych, występujący w postaci brunatnej masy pod ściółką właściwą, głównie w lasach iglastych

BYLINY	wieloletnie rośliny zielone, które na zimę tracą całkowicie lub częściowo pędy nadziemne i odnawiają się z pąków podziemnych lub zimujących przy powierzchni ziemi (np. bulwy, kłącza, cebule).

CEBULA	podziemny organ przetrwalny; przekształcony pęd o skróconej łodydze, tzw. piętce (z pąkiem wierzchołkowym i pąkami bocznymi), na której są osadzone liście: zewnętrzne ochronne – łuskowate martwe i wewnętrzne – mięsiste, bezbarwne liście organów spichrzowych, magazynujące cukry. Cebule służą do rozmnażania wegetatywnego. Występują np. w lilii, cebulicy.

CHAMEFITY	rośliny miękopąkowe, grupa roślin wyróżniana ze względu na sposób przetrwania niesprzyjającej pory roku i ochrony pąków odnawiających; rośliny, u których pąki odnawiające znajdują się w dole pędu, nad powierzchnią ziemi. Do chamefitów należą półkrzewy i krzewinki.

CHARAKTERYSTYCZNY GATUNEK	gatunek znajdujący optymalne warunki życia (wyrażone najczęstszym występowaniem, najlepszym rozwojem itp.)

CHASMOFITY	rośliny naskalne

CHIROPTEROLOG	naukowiec, przyrodnik, specjalista w dziedzinie chiropterologii – kierunku biologii, którego przedmiotem badań są nietoperze

CHOROLOGIA	florystyczna geografia roślin, kierunek w geografii roślin, nauka zajmująca się rozmieszczeniem faksonów, ich zasięgami, kierunkami migracji oraz klasyfikacją typów zasięgowych, a także porównawczą analizą flory (składnika jakościowego i ilościowego).

CHWYTNIKI	ryzoidy, nitkowate, często rozgałęzione twory, występujące u niektórych glonów, grzybów, a także na gametofitach mszaków i niektórych paprotników. Ich rola polega na przytwierdzaniu rośliny do podłoża oraz pobierania wody i soli mineralnych.

CYKLE ROZWOJOWE ROŚLIN	zespoły wszystkich, kolejno po sobie następujących stadiów rozwojowych organizmu, od jego powstania aż do wytworzenia organizmów potomnych. U wielu roślin cykl rozwojowy jest związany z przemianą pokoleń.

CYTOGENETYKA	dział nauki z pogranicza cytologii i genetyki zajmujący się badaniami komórkowego podłoża procesów genetycznych, zwłaszcza budowy i zachowania się chromosomów w czasie podziałów komórkowych a także analizą skutków nieprawidłowej liczby i struktury chromosomów

CZEPEK	element charakterystyczny dla wielu mchów i wątrobowców

CZYNNIK COLAFICZNY	pojęcie z zakresu ekologii roślin dotyczące wymagań glebowych rośliny lub zbiorowiska roślinnego.

CZYNNIK OROGRAFICZNY	w ekologii roślin pojęcie obejmujące zakres wysokości, rzeźby terenu i ekspozycji.

Gatunek	to grupa naturalnych populacji złożonych z osobników o podobnych cechach mogących swobodnie się krzyżować i dawać płodne potomstwo.

Klasyfikacja wód	to podział wód na klasy czystości według kryterium ich jakości. Każdej klasie odpowiadają określone wielkości dopuszczalnych zanieczyszczeń i związane z tym właściwości fizyczne, chemiczne i mikrobiologiczne wód ustalone Rozporządzeniem Ministra Środowiska. Wody powierzchniowe dzieli się na 5 klas: I – wody o bardzo dobrej jakości (spełniają wymagania dla wód wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności) II – wody dobrej jakości (spełniają większość wymagań określonych dla wód przeznaczonych do spożycia) III – wody zadowalającej jakości ( wartość biologicznych wskaźników jakości wody wskazuje na umiarkowany wpływ oddziaływań antropogenicznych) IV – wody niezadowalającej jakości ( wartość biologicznych wskaźników wody wskazuje na istotny wpływ oddziaływań autropogenicznych) V – wody złej jakości ( nie spełniają wymagań dla wód wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę zdatną do picia)

Lesistość	Lesistość jest to stosunek powierzchni pokrytej lasem do wielkości całkowitej powierzchni danego obszaru, wyrażony w procentach. Lesistość kuli ziemskiej obecnie wynosi około 30 %, czyli na 30 % lądu znajdują się lasy. W Polsce lesistość ma tendencję wzrostową i wynosi 28,1 %, w Europie 32 %. Najbardziej zalesionym województwem jest lubuskie powyżej 40%, zaś województwo podkarpackie mieści się w przedziale 35-40 %. Z punktu widzenia różnorodności leśnych krajobrazów Polska podzielona została na 8 krain przyrodniczo leśnych. Kraina przyrodo leśna jest jednostką w której produkcja leśna jest kształtowana przez warunki klimatyczne. Poszczególne krainy różnią się rolą podstawowych gatunków drzew leśnych w drzewostanach, a także na różnej ich przydatności dla produkcji leśnej. Krainy charakteryzują się również występowaniem określonych typów siedliskowych lasu, jak również roślinności naturalnej i naturalnych zespołów leśnych.

Nisza ekologiczna	to specyficzna rola gatunku w funkcjonowaniu i strukturze biocenozy.

Osobnik	to pojedynczy organizm zdolny do samodzielnego życia. Są to zarówno formy dojrzałe, jak i młodociane, mogące oddziaływać na inne organizmy niz macierzysty. Jest podstawową jednostką populacji. Wchodzi bezpośrednio w określone interakcje z innymi osobnikami będącymi przedstawicielami tej samej lub różnej populacji.

Populacja	to grupa osobników jednego gatunku wzajemnie na siebie oddziałujących i zamieszkujących określony teren w tym samym czasie. Ma wspólną pulę genową i spełnia określone funkcje w biocenozie. W jej obrębie zachodzą procesy o charakterze genetycznym i ewolucyjnym. Może być podzielona na tzw. populacje lokalne.

Torfowisko	Torfowisko to obszar o stale wysokim poziomie wód gruntowych, na którym występują złoża torfu oraz charakterystyczna roślinność. Ze względu na charakter złoża torfowego, typ roślinności i rodzaj gospodarki wodnej torfowisk dzieli się na trzy zasadnicze typy: niskie, wysokie i przejściowe.

ZBIORNIK ASTATYCZNY	zbiornik wodny o bardzo zmiennym poziomie wody, aż do całkowitego wysychania

ZBIOROWISKA AUKSOCHORYCZNE	zbiorowiska roślinne rozprzestrzeniające się pod wpływem człowieka.

ZBIOROWISKA AUTOGENICZNE	zbiorowiska roślinne powstałe pod wpływem czynników całkowicie niezależnych od człowieka.

Wszystkie \| A \| B \| C \| G \| K \| L \| N \| O \| P \| T \| Z
Glossary V2.0