Harcerski Klub Ekologiczny Zimorodek

Lasy w Polsce są ogólnodostępne w przeciwieństwie do innych zasobów przyrody. Nie są ogrodzone, można po nich swobodnie wędrować a nawet jeździć, gdyż są poprzecinane siecią linii komunikacyjnych. Są też bezbronne i narażone na celowe bądź nieświadome dewastowanie. Każdy turysta i harcerz powinien znać i przestrzegać zasady postępowania w lesie. Oto wybrane fragmenty ustawy o lasach, prawa łowieckiego i ustawy o ochronie przyrody.

Ustawa
z dnia 28.09.1991 roku o lasach (Dz.U. 91.101.444 z dnia 08.11.1991 r.)
*ostatnia zmiana z dnia 25.05.2003 r. ustawą z dnia 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. (Dz. U. 03.80.721 z dnia 10.05.2003 r.).

Rozdział 5

Zasady udostępniania lasów

Art. 26. 1. Lasy stanowiące własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, są udostępnione dla ludności.

1. Stałym zakazem wstępu objęte są lasy stanowiące:

   1) uprawy leśne do 4 m wysokości

   2) powierzchnie doświadczalne i drzewostany nasienne,

   3) ostoje zwierząt,

   4) źródliska rzek i potoków,

   5) obszary zagrożone erozją.

2. Nadleśniczy wprowadza okresowy zakaz wstępu do lasu stanowiącego własność Skarbu Państwa, w razie gdy:

   1)wystąpiło zniszczenie albo znaczne uszkodzenie drzewostanów lub degradacja runa leśnego

   2) występuje duże zagrożenie pożarowe,

   3) wykonywane są zabiegi gospodarcze związane z hodowlą, ochrona lasu lub pozyskaniem drewna.

3. Lasy objęte stałym lub okresowym zakazem wstępu, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 2 pkt 1, oznacza się tablicami z napisem „zakaz wstępu” oraz wskazaniem przyczyny i terminu obowiązywania zakazu. Obowiązek ustawienia i utrzymania znaków ciąży na nadleśniczym w stosunku do lasów będących w zarządzie Lasów Państwowych oraz na właścicielach pozostałych lasów.

Art. 27. 1. Lasy stanowiące własność Skarbu Państwa są udostępnione, z uwzględnieniem zakazów zawartych w art. 26 i art. 30, do zbioru płodów runa leśnego:

1) na potrzeby własne

2) dla celów przemysłowych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3

1. Zbiór płodów runa leśnego dla celów przemysłowych wymaga zawarcia umowy z nadleśnictwem.

2. Nadleśniczy odmawia zawarcia umowy, w przypadku gdy zbiór runa leśnego zagraża środowisku leśnemu.

3. Lokalizowanie pasiek w lasach stanowiących własność Skarbu Państwa jest nieodpłatne.

Art. 28. Właściciel lasu nie stanowiącego własności Skarbu Państwa może zakazać wstępu do lasu, oznaczając ten las tablicą z odpowiednim napisem.

Art. 29.1. Ruch pojazdem silnikowym, zaprzęgowym i motorowerem w lesie dozwolony jest jedynie drogami publicznymi, natomiast drogami leśnymi jest dozwolony tylko wtedy, gdy są one oznakowane drogowskazami dopuszczającymi ruch po tych drogach. Nie dotyczy to inwalidów poruszających się pojazdami przystosowanymi do ich potrzeb.

1 a. Jazda konna w lesie dopuszczalna jest tylko drogami leśnymi wyznaczonymi przez nadleśniczego.

1. Postój pojazdów, o których mowa w ust. 1, na drogach leśnych jest dozwolony wyłącznie w miejscach oznakowanych.

1. Imprezy sportowe oraz inne imprezy o charakterze masowym organizowane w lesie wymagają zgody właściciela lasu.

Art. 30. 1. W lasach zabrania się:

1. zanieczyszczania gleby w wód,

2. zaśmiecania,

3. rozkopywania gruntu,

4. niszczenia grzybów oraz grzybni

5. niszczenia lub uszkadzania drzew, krzewów lub innych roślin,

6. niszczenia urządzeń i obiektów gospodarczych, turystycznych i technicznych oraz znaków i tablic,

7. zbierania płodów runa leśnego w oznakowanych miejscach zabronionych,

8. rozgarniania i zbierania ściółki,

9. wypasy zwierząt gospodarskich

10. biwakowania poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lasu lub nadleśniczego,

11. wybierania jaj i piskląt, niszczenia lęgowisk i gniazd ptasich, a także niszczenia legowisk, nor i mrowisk,

12. płoszenia, ścigania, chwytania i zabijania dziko żyjących zwierząt,

13. puszczania psów luzem,

14. hałasowania oraz używania sygnałów dźwiękowych, z wyjątkiem przypadków wymagających wszczęcia alarmu.

1. W lasach oraz na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu, zabrania się działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo, a w szczególności:

   1) rozniecania ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego,

   2) korzystania z otwartego płomienia,

   3) wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych.

Ustawa
z dnia 13.10.1995 r.
Prawo łowieckie.*

(Dz.U. 95.147.713)

*ostatnia zmiana z dnia 01.01.2003 r. Ustawą z dnia 06.07.2001 r. o gromadzeniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji kryminalnych (Dz.U. 01.110.1189)

Rozdział 10

Przepisy karne

Art. 51. 1. Kto:

1. strzela do zwierzyny w odległości mniejszej niż 500 m od miejsca zebrań publicznych w czasie ich trwania lub w odległości mniejszej niż 100 m od zabudowań mieszkalnych,

2. wybiera jaja, pisklęta lub niszczy gniazda ptaków łownych,

3. przetrzymuje zwierzynę bez odpowiedniego zezwolenia,

4. pozyskuje zwierzynę inną lub w większej liczbie niż przewiduje upoważnienie wydane przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego,

5. niszczy urządzenia łowieckie

   -podlega karze grzywny

1. W przypadkach określonych w ust. 1 orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Art. 52. Kto:

1. wytwarza, przechowuje lub wprowadza do obrotu narzędzia i urządzenia określone w art. 53 pkt 5, a służące z przeznaczenia do kłusownictwa,

2. wchodzi w posiadanie bezprawnie pozyskanej tuszy lub trofeów zwierząt łownych,

3. bez posiadania koncesji wprowadza do obrotu zwierzynę żywą lub mięso zwierzyny ubitej,

4. hoduje lub utrzymuje bez zezwolenia charty rasowe lub ich mieszańce,

5. sprawując zarząd z ramienia dzierżawcy, a w obwodach niewydzierżawionych z ramienia zarządcy, zezwala na polowanie osobie nieuprawnionej do wykonywania polowania lub na przekroczenie zatwierdzonego w planie łowieckim pozyskania zwierzyny

   -podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Art. 53. Kto:

1. poluje na przelotne ptactwo łowne na wybrzeżu morskim w pasie 3000 m od brzegu w głąb morza lub 5000 m w głąb lądu,

2. poluje z chartami lub ich mieszańcami,

3. poluje w czasie ochronnym,

4. poluje nie posiadając uprawnień do polowania,

5. wchodzi w posiadanie zwierzyny za pomocą broni i amunicji innej niż myśliwska, środków i materiałów wybuchowych, trucizn, karmy o właściwościach odurzających, sztucznego światła, lepów, wnyków, żelaz, sieci, dołów, samostrzałów lub rozkopywania nor i innych niedozwolonych środków,

6. nie będąc uprawnionym do polowania wchodzi w posiadanie zwierzyny

   -podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.

Art. 54. 1. W razie skazania za czyny wymienione w art. 52 i art. 53, sąd może orzec przepadek broni, pojazdów, narzędzi i psów, przy użyciu których dokonane zostało przestępstwo, a także przepadek trofeów, tusz zwierzyny i ich części.

1. Orzeczenie o przepadku, o którym mowa w ust. 1, może dotyczyć również przedmiotów nie stanowiących własności sprawcy.

Ustawa
z 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody

Art. 15. 1. W parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody zabrania się:

1. rybactwa, z wyjątkiem obszarów ustalonych w planie ochrony albo w zadaniach obronnych,

2. chwytania lub zabijania dziko występujących zwierząt, zbierania lub niszczenia jaj, postaci młodocianych i form rozwojowych zwierząt, umyślnego płoszenia zwierząt kręgowych, zbierania poroży, niszczenia nor, gniazd, legowisk i innych schronień zwierząt oraz ich miejsc rozrodu;

1. pozyskiwania, niszczenia lub umyślnego uszkadzania roślin oraz grzybów,

1. palenia ognisk i wyrobów tytoniowych oraz używania źródeł światła o otwartym płomieniu, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody – przez organ uznający obszar za rezerwat przyrody;

1. zbioru dziko występujących roślin i grzybów oraz ich części, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody – przez organ uznający obszar za rezerwat przyrody;

2. amatorskiego połowu ryb, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony lub zadaniach ochronnych;

1. zakłócania ciszy

1. biwakowania, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody – przez organ uznający obszar za rezerwat przyrody;

1. organizacji imprez rekreacyjno-sportowych – w parku narodowym bez zgody dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody bez zgody organu uznającego obszar za rezerwat przyrody.

Art. 17. 1. W parku krajobrazowym mogą być wprowadzone następujące zakazy:

1. umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności w ramach racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej, rybackiej i łowieckiej;

Art. 24. 1. Na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone następujące zakazy:

1. zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką;

Art. 45. 1. W stosunku do pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego mogą być wprowadzone następujące zakazy:

1. niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu lub obszaru;

1. umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką;

2. zbioru, niszczenia, uszkadzania roślin i grzybów na obszarach użytków ekologicznych, utworzonych w celu ochrony stanowisk, siedlisk lub ostoi roślin i grzybów chronionych;

Art. 51. 1. W stosunku do dziko występujących roślin i grzybów objętych ochroną gatunkową mogą być wprowadzone następujące zakazy:

1. zrywania, niszczenia i uszkadzania;

2. niszczenia ich siedlisk i ostoi;

3. dokonywania zmian stosunków wodnych, stosowania środków chemicznych, niszczenia ściółki leśnej i gleby w ostojach;

4. pozyskiwania, zbioru, przetrzymywania, posiadania, preparowania i przetwarzania całych roślin oraz grzybów i ich części;

5. zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany i darowizny roślin i grzybów żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;

6. wwożenia z zagranicy i wywożenia poza granice państwa roślin i grzybów żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych.

Art. 52. 1. W stosunku do dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową mogą być wprowadzone następujące zakazy:

1. zabijania, okaleczania, chwytania, transportu, pozyskiwania, przetrzymywania, a także posiadania żywych zwierząt;

2. zbierania, przetrzymywania i posiadania zwierząt martwych, w tym spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;

3. niszczenia ich jaj, postaci młodocianych i form rozwojowych;

4. niszczenia ich siedlisk i ostoi;

5. niszczenia ich gniazd, mrowisk, nor, legowisk, żeremi, tam, tarlisk, zimowisk i innych schronień;

6. wybierania, posiadania i przechowywania ich jaj;

7. wyrabiania, posiadania i przechowywania wydmuszek;

8. preparowania martwych zwierząt lub ich części, w tym znalezionych;

9. zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany i darowizny zwierząt żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;

10. wwożenia z zagranicy i wywożenia poza granicę państwa zwierząt żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;

11. umyślnego płoszenia i niepokojenia;

12. fotografowania, filmowania i obserwacji, mogących powodować ich płoszenie lub niepokojenie;

13. przemieszczenia z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca;

14. przemieszczania urodzonych i hodowanych w niewoli do stanowisk naturalnych.