Harcerski Klub Ekologiczny Zimorodek

Ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, promieniopłetwa.

W różnych regionach Polski znana pod nazwą: graban, rudzik, forela, kobel, płonica, koblik, wiok, gobiuk, piaskorób, zmarzlica i rusik.

ZASIĘG WYSTĘPOWANIA I SIEDLISKO.

Występuje w całej Europie z wyjątkiem części południowej Hiszpanii, Włoch, Grecji oraz północnej Skandynawii, również w wodach środkowej Azji oraz zachodniej i środkowej Syberii. W zlewisku morza Czarnego i Kaspijskiego.

W Polsce rozprzestrzeniony jest na całym obszarze kraju.

Kiełb jest właściwie rybą rzeczną zamieszkującą małe strumienie, rzeczki o wolnym nurcie i duże rzeki, ale spotkać go można i to w dużych ilościach w wodach stojących jezior o żwirowym lub piaszczystym dnie.

Lubi miejsca gdzie woda jest czysta, jest wrażliwy na zanieczyszczenia, preferuje dno piaszczyste i żwirowate.

Przebywa stadnie na płyciznach, z dala od silnego prądu wody, w pobliżu brzegu. Jest rybą mało płochliwą. Najbardziej aktywną rankiem i wieczorem. W środku dnia, zwłaszcza w czasie upalnej pogody, zgromadzony w stadka leży nieruchomo na dnie podpierając się płetwami. W nocy szuka schronienia wśród roślinności, kamieni i gałęzi.

W zimie przenosi się w głębsze dołki i zimuje nad dnem ale zawsze blisko brzegu.

WYGLĄD I CECHY ZEWNĘTRZNE.

Ciało kiełbia jest wrzecionowate, prawie obłe, tylko nieznacznie spłaszczone z boków i w niewielkim stopniu wygrzbiecone. Trzon ogonowy stosunkowo wysoki. Głowa długa z dużymi oczami, przesuniętymi w kierunku ciemienia głowy.

Pysk tępy, nozdrza u kiełbia bardzo wyraźne. Otwór gębowy niewielki, dolny, opatrzony jedną para wąsików na dolnej szczęce.

Wąsiki są krótkie, sięgają najwyżej do połowy oczu, a u niektórych osobników nie sięgają nawet przedniej krawędzi oka.

Przegroda międzyskrzelowa nie pokryta łuskami. Linia boczna wyraźna, słabo wygięta, liczy 40-42 łusek. W płetwie grzbietowej 9-10 promieni. W płetwie odbytowej jest ich 8-9. Płetwa ogonowa rozwidlona.

Grzbiet jest barwy brązowo-czarniawej, brązowo-niebieskiej bądź brązowo-zielonkawej. Boki są jaśniejsze z długim pasem ciemnych o zatartych konturach plam barwy niebieskiej, aż do fioletowej, a ponad nimi znajdują się liczne, nieregularnie rozmieszczone, drobne ciemne plamki.

Brzuch białawy, lśniący, na płetwach nieparzystych ciemne punkty.

Gatunek ten osiąga długość 8-14 cm. Nieliczne osobniki maksymalnie do 20 cm i wagę maksymalnie około 120 g.

ROZRÓD:

Pojęcie to obejmuje nie tylko rozmnażanie lecz również zjawiska z nim związane, np. zachowanie godowe ryb, budowę gniazd, opiekę nad potomstwem.

U kiełbi dojrzałość płciową ryby osiągają po dwóch latach życia. Tarło rozpoczyna się w końcu kwietnia lub w maju. Jaja składane są na piasku, na korzeniach, kamieniach, czasami wśród roślinności. Rozród jest wielomiotowy. W tym okresie ciało i płetwy samców pokrywa wyraźna wysypka tarłowa, niewielkie jasne guzki, które sprawiają, że ryba w dotyku wydaje się szorstka.

Ikra złożona w 3-4 porcjach w odstępach około 10 dni składa się z 1-3 tysiąca jaj. Rozwój ikry trwa od 7-10 dni, zaś okres wylęgu embrionów z jaj od 3-7 dni.

Tempo wzrostu ryby jest zróżnicowane i wyraźnie zależy od warunków środowiska, osiągając 10-15 cm w piątym roku życia. Żyją do 8 lat.

POKARM:

Kiełb odżywia się w głównej mierze larwami ochotkowatych i jętek, chruścikami, drobnymi skorupiakami oraz szczątkami roślin.

Pokarm pobiera prawie wyłącznie z dna. Największą aktywność w żerowaniu przejawia w godzinach rannych i pod wieczór.

ZNACZENIE GOSPODARCZE I OCHRONA.

W Polsce nie posiada wymiaru ani okresu ochronnego.

Praktycznie nie ma znaczenia gospodarczego służy jako pokarm rybom drapieżnym, używany czasem przez wędkarzy jako przynęta.