n

CZWOROLIST POSPOLITY

CZWOROLIST POSPOLITY (Paris quadrifolta),
jednojagoda czworolistna, na Podhalu nazywana wronie oko.

Należy do rodziny Liliowatych (Liliceae) lub wg systemu Reveala do rodziny trójlistowatych.

Występowanie i siedlisko:

Jest to bylina występująca na terenie Europy z wyjątkiem Arktyki, Niziny Węgierskiej oraz południa regionu Śródziemnomorskiego, w Małej Azji oraz Syberyjskiej części Azji po Ałtaj. We florze Polski występuje tylko jeden gatunek i jest rozpowszechniony w całej Polsce, a w Tatrach do wysokości 178 m . Jest rośliną azotolubną. Preferuje gleby gliniaste i zasobne w składniki mineralne oraz próchnicę. Rośnie w podmokłych lasach liściastych i mieszanych. Szczególnie w lasach z dębami, grabami, jesionami i wiązami.

Image 

Charakterystyka:

Czworolist pospolity to oryginalna roślina zielna dorastająca do 50 cm wysokości. Łodygę posiada wzniesioną, nagą, ulistnioną tylko w górnej części. Cztery liście u szczytu łodygi, bezogonkowe, ułożone okółkowo. Blaszka liściowa 12 cm eliptyczna do lancetowatej, zaostrzona, siatkowato unerwiona. Nad nimi, na krótkiej szypułce góruje dziwny, żółtozielony okwiat składający się z 4 działek zewnętrznych i 4 wewnętrznych wąziutkich, na których rozłożone jest promienisto 8 pręcików o wydłużonych końcach. Pręciki otaczają 4-5 komorowy, kulisty słupek z 4-5 szyjkami. Kwitnie w maju. Zalążnia przekształca się w sierpniu w dość dużą, niebiesko czarną jagodę o średnicy 1-1,5 cm. W wielonasiennej jagodzie, brązowe nasiona posiadają kształt nerkowaty podobny do „ćwiartki” owocu mandarynki długości 0,5-0,7 mm, o powierzchni gładkiej i matowej. Bylina ta posiada długie czołgające się, pokryte łuskami kłącze.

Image 

UWAGA ! ROŚLINA TRUJĄCA

Wszystkie części tej rośliny są trujące. Najwyższe stężenie substancji trujących sapanin, paristyfniny, paridyny i asparginy zawierają kłącza i owoce.

U dorosłych przebieg zatrucia na ogół nie jest groźny. Występuje głównie podrażnienie przewodu pokarmowego, a po resorpcji, także ból i zawroty głowy oraz zwężenie źrenic.

Zatrucie jagodami czworolistu występuje głównie u dzieci na skutek pomylenia ich z jagodami borówki czernicy, o takiej samej niebiesko czarnej barwie i podobnej wielkości.

Obraz zatrucia jest u dzieci o wiele poważniejszy. Śmierć może nastąpić na skutek podrażnienia oddechu. Toksyczne jagody działają na serce, liście wykazują działanie spazmatyczne, a kłącza wymiotne, drażniąc błonę śluzową.

  Image

Zastosowanie i ciekawostki:

  • w niektórych krajach stosowana dawniej jako roślina lecznicza,

  • odwary używane do przemywania ran i przeciw stanom zapalnym,

  • w homeopatii stosowana jest esencja ze świeżych roślin, zbieranych po dojrzeniu owoców,

  • niedojrzałych jagód i liści używano dawniej do wyrobu barwnika,

  • prawdopodobnie pyłek kwiatowy jest trujący dla pszczół,

  • kwiat nie wytwarza nektaru, jednak dużym i barwnym słupkiem, który swoim wyglądem naśladuje kawałek mięsa, zwabia padlinożerne muchówki, nie zapewnia im żadnych korzyści, ale zwabione dokonują jego zapylenia,

  • roślinę tę znali już Paracelsus, Lonicerus i Matthiolus,

  • dopatrywano się w niej upostaciowania mitycznego „Sądu Parysa”, 4 liście przedstawiać miały Afrodytę, Atenę, Herę i Parysa, jagoda zaś „złote jabłko Eris”,

  • roślinę tą zwano niegdyś także Solarum furiosum i przypisywano jej właściwości przeciwdziałaniu czarom.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powered by WordPress
n