PĘTLAK CZTEROPASKOWY
BALDUREK PRĘGOWANY
(Leptura quadrifasciata)

Owad ten jest z rodziny kózkowatych – chrząszczy obejmujących ponad 20000 gatunków, w Polsce około 200. Owady z tej rodziny są duże lub średniej wielkości, ciała silne, wydłużone, smukłe, z reguły gęsto pokryte krótkimi włoskami, czułki bardzo długie. Żyją na drzewach i krzewach, rzadziej na roślinach zielonych; są roślinożerne, zaniepokojone wydają dźwięki pocierając krawędzią przedplecza o tarczkę lub udami tylnych nóg o pokrywy. Larwy są beznogie, rozwijają się pod korą drzew lub w drewnie. Kózkowate zamieszkują głównie strefy tropikalna i subtropikalną.

ROZPRZESTRZENIANIE:

Pętlak czteropaskowy to gatunek euro syberyjski, sięgający na wschodzie po Sachalin, Japonię i Koreę. W Polsce występuje na terenie całego kraju, oprócz wysokich gór.

 

WYSTĘPOWANIE I ŚRODOWISKO:

Występuje w wilgotnych miejscach w lasach liściastych i w pobliżu wód. Owady doskonałe (imago) obserwujemy od VI do miesiąca VIII przebywające na kwiatach zwłaszcza roślin z rodziny baldaszkowatych i różowatych, których pyłkiem się żywią.

OPIS OWADA I ROZWÓJ:

Długość owadów dorosłych 11-20 mm.

Zmienność ubarwienia bardzo duża, opisano kilkadziesiąt barwnych odmian, różniących się przede wszystkim kształtem ciemnych plam na pokrywach. Występuje dymorfizm płciowy. Czułki i nogi samców czarne, u samic końce czułków i często golenie żółtobrunatne. Samice składają 137 jaj w szczelinach martwych drzew, pniaków i leżących wilgotnych pni o drewnie w początkowym stanie rozkładu i pod łuskami kory. Larwy z reguły wygryzają chodniki w bieli i twardzieli, gęsto upychając je trocinami i ekskrementami.

Początkowo zasiedlane drewno jest twarde i w znikomej fazie rozkładu, natomiast pod koniec żeru, zazwyczaj larwy żerują 3 lata, staje się silnie rozłożone. Kolebka poczwarkowa znajduje się w zewnętrznych warstwach bielu. W ostatnim roku życia przepoczwarczają się w czerwcu w swych kolebkach.

Roślinami pokarmowymi są najczęściej brzozy, olchy, osika, wierzby, topole, jarzębiny, buki, lipy, leszczyny.