n

Jak pomagać ptakom w zakładaniu gniazd – budki lęgowe

W ubożejącej przyrodzie wielu ptakom coraz trudniej znaleźć naturalne warunki do założenia gniazd. Człowiek wywołał w przyrodzie swoją działalnością pogorszenie warunków bytowania wielu gatunków. Szczególnie zagrożone są ptaki gnieżdżące się w różnego rodzaju dziuplach. Są to między innymi: sikory, dzięcioły, muchołówki, sowy, tracze, gągoły, wróble, szpaki, pleszki, pliszka siwa, kowalik, pełzacze i siniaki.

Niektóre ptaki przy braku naturalnych miejsc lęgowych mogą korzystać z miejsc zastępczych – zrobionych specjalnie dla nich skrzynek lęgowych. Budując skrzynki lęgowe trzeba jednak pamiętać, że miejsce na gniazdo jest tylko jedną z wielu potrzeb życiowych ptaków.

Aby dany gatunek zagnieździł się i pomyślnie wychował potomstwo – muszą być spełnione również inne jego wymagania ekologiczne.

Oto kilka informacji dla miłośników, harcerzy i opiekunów ptaków:

  • zakładanie gniazd w których są składane i wysiadywane jajka oraz gdzie wychowuje się potomstwo, jest jedną z charakterystycznych cech ptaków;

  • gniazda nie są domem ani kryjówką a jedynie miejscem odbycia lęgu, które ptaki zwykle opuszczają wyprowadzając pisklęta;

  • gniazdo jest niezbędnym warunkiem rozrodu ważnej funkcji życiowej ptaków;

  • każdy z ptasich gatunków ma określone wymagania dotyczące gniazda: wielkość, kształt, miejsce i sposób umieszczania materiału i konstrukcji, mikroklimatu oraz bezpieczeństwa,

  • część gatunków ptasich nigdy nie korzysta ze skrzynek lęgowych, a warunkiem ich występowania są stare dziuplaste drzewa lub drzewa obumarłe i zbutwiałe w związku z tym nie niszczymy tych drzew zachowując naturalne siedliska ptaków;

  • budki lęgowe wywieszamy w miejscach, gdzie brakuje naturalnych miejsc do zakładania gniazd;

  • stosujemy budki o różnej wielkości otworu wlotowego, który decyduje o tym, jaki gatunek ptaka w niej zamieszka;

  • po zakończeniu sezonu lęgowego budki należy otworzyć i wyczyścić, aby usunąć resztki starych gniazd i pasożyty;

  • dobre rezultaty daje budowa skrzynek lęgowych z wydrążonych drzew np. brzozy;

  • otwór wlotowy skrzynki lęgowej powinien być skierowany na wschód lub na południowy wschód, na dnie można wysypać niewielką ilość torfu lub trocin;

  • wykonanie budki lęgowej nie powinno sprawiać kłopotu nawet początkującym harcerzom czy zastępom

Materiał:

  • deski z drzewa iglastego (sosna) (nie stosować sklejki lub płyt wiórowych!) grubość 2-2,5 cm;

  • gwoździe dł. 5 cm najlepiej ocynkowane;

  • gwoździe papiaki;

  • wkręty dł. 4-5 cm do przykręcenia przedniej ścianki;

  • kawałek papy do pokrycia daszku (może być wykładzina PCV lub inny materiał nie przepuszczający wody)

Image

Ptak

Wysokość ścianki przedniej
(E)

Wysokość ścianki tylnej
(F)
Szerokość
(B)
Głębokość
(A)
Odległość dolnej kraw.otworu od dna
(C)
Średnica (wymiary) otworu wlotowego
(D)
Wysokość zawieszenia
krętogłów 28 30 11 11 21 3,3 >3 m
bogatka 28 30 11 11 21 3,3 >3 m
inne sikory 28 30 11 11 21 2,7 >3 m
kowalik 28 30 11 11 21 3,3 >3 m
pleszka 28 40 13 13 26 3,3 >3 m
szpak 28 40 13 13 26 4,7 >3 m
wróble 28 30 11 11 21 3,3 >3 m
Muchołówka żałobna i białoszyja 28 30 11 11 21 3,8 >3 m
Kawka, kraska, gągoł, gołąb siniak 40 42 17 17 28 8,5 >5 m
Puszczyk tracz krzyżówka 68 70 25 25 50 15 >5 m

  • W celu ochrony bocianiego gniazda wykonywane są drewniane platformy pod gniazda, które umieszcza się na dachach budynków gospodarczych lub na specjalnych słupach.

Image

Jak zachować się przy gniazdach:

Ptak w gnieździe ma ograniczoną możliwość ucieczki przed niebezpieczeństwem, a lęg (jajka lub pisklęta) jest zupełnie bezbronny. Dlatego ptaki przy gniazdach zachowują szczególną ostrożność i niepokojone – porzucają je.

Najważniejsza zasadą zachowania przy gniazdach powinno więc być zapewnienie spokoju w ciągu całego okresu lęgowego, tj. od marca do końca lipca. Jeżeli jednak musimy zbliżyć się do miejsca, w którym przebywa ptak, to należy zrobić to „ostrzegając” go z pewnej odległości (np. rozmową, drapaniem w pień drzewa), a nigdy gwałtownie. Trzeba jak najbardziej ograniczyć obecność przy gnieździe i starać się nie wprowadzać zmian w jego otoczeniu. Ptaki tym łatwiej porzucają gniazdo, im lęg jest w nim mniej zaawansowany, lepiej więc mogące zaniepokoić wizyty odłożyć na jak najpóźniejszy termin. Dobrze jest jednak obserwować, czy przygotowane miejsca zostały zajęte i czy lęgi zakończyły się pomyślnie. Spostrzeżenia takie są zawsze interesujące i pozwalają lepiej pomagać ptakom. Po okresie lęgowym, tj od sierpnia do marca nie ma potrzeby ograniczenia obecności przy gniazdach. Wtedy można dokonywać wszystkich napraw i konserwacji oraz usuwać gniazda pozostałe po lęgach. Nie będą one już ptakom potrzebne, nie powinny więc zajmować miejsca. Nie należy niszczyć tylko dużych gniazd w koronach drzew, ponieważ bywają one wykorzystywane w następnych sezonach.

ImageImageImage

 ImageImageImage

ImageImageImage

ImageImage 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powered by WordPress
n