n

JEŻOGŁÓWKA GAŁĘZIASTA (Sparganium crectum)

 jest to gatunek rośliny jednoliściennej z rodziny jeżogłówkowatych wg systemu Reveala lub pałkowatych wg Anqiosperm Phylogeny Website. W Polsce występuje 6 gatunków jeżogłówek, choć nie jest objęta ochroną to coraz szybsze tępo osuszania terenów podmokłych powoduje, że w wielu miejscach liczebność jeżogłówki szybko maleje.

czerwiec2014 166

WYSTĘPOWANIE I ŚRODOWISKO

Ten gatunek jeżogłówki ma zasięg zachodnio – palearktyczny. Na wschodzie spotyka się go po Kaukaz i Ural. W Skandynawii znany jest wyłącznie w południowej części półwyspu, a właściwie występuje na obszarze strefy umiarkowanej półkuli północnej. Występuje też w Australii i Nowej Zelandii. W kraju występuje pospolicie na niżu po niższe tereny górskie. Jest helofitem, czyli rośliną typowo bagienną, rośnie na podłożu piaszczystym lub piaszczysto-mulistym na obrzeżach różnych zbiorników wodnych, jezior, stawów, starorzeczy, glinianek, kanałów i rowów. Tworzy strefę szuwaru w miejscach, gdzie gleba jest żyzna, bogata w składniki mineralne oraz kwaśna, tam gdzie poziom wody nie przekracza kilkudziesięciu centymetrów. Najczęściej spotykana jest w miejscach dobrze nasłonecznionych.

OPIS ROŚLINY

jezoglowka

Jeżogłówka gałęzista jest byliną kłączową tworzącą liczne grube rozłogi. Łodyga pionowa, sztywna, rozgałęziona o wysokości do 1,5 m. Liście rośliny są sztywne, lancetowate i trójkanciaste wznoszące się prosto długości zwykle do 1,5 m i szerokości 1-2 cm. Od spodu mają wyraźnie wypukłą linię środkową. Ułożone są skrętolegle i obejmują łodygę.

Jeżówka jest rośliną jednopienną i posiada kwiaty rozdzielnopłciowe, zebrane w główki umieszczone na rozgałęzieniach kwiatostanowych. Kwiatostany żeńskie kolczaste o średnicy
12-20 mm osadzone są niżej i jest ich kilka (2-3). Posiadają jeden słupek o długim owłosionym znamieniu. Kwiatostany męskie o średnicy 10-12 mm znajdują się wyżej na łodydze jest ich kilkanaście, a ich kwiaty mają 3 ciemno zabarwione pręciki otoczone u nasady kilkoma łuskami. Owocostany są złożone z wrzecionowatych suchych wyraźnie 4 – 6 kanciastych i długich 5-7 mm pestkowców. Jeżogłówka kwitnie od czerwca do sierpnia.

czerwiec2014 164

CIEKAWOSTKI

  • Nazwa zwyczajowa sparganium pochodzi z łaciny i oznacza rozgałęzienie.

  • Sparganon z greckiego oznacza wstążkę i może odnosić się do kształtu liści jeżówki.

  • Erectus, drugi człon nazwy pochodzi z łaciny i oznacza wyprostowany, co kojarzy się
    z pionowo wyprostowanymi łodygami tej rośliny.

  • Nazwa polska nawiązuje do owocostanów występujących u jeżówki i jej rozgałęziającej się łodygi.

  • Ziele wraz z owocami zawiera flawonoidy – kwercetynę, rytynę i mirycetynę. Związki te są przyswajalne i działają wzmacniająco na ściany naczyń krwionośnych oraz działają przeciwzapalnie.

  • Owoce bogate są w lipidy, skrobię i białka, zaś w zielu można znaleźć żółciopędne kwasy fenolowe, które działają ochronnie na wątrobę są żółciopędne i przeciwbakteryjne.

  • Stosuje się też wywar przy chorobie wieńcowej i niewydolności krążenia.

  • Jeżówka rozsiewa się przy pomocy wody z pestkowatych nasion, które zimują w błocie do wiosny.

czerwiec2014 162

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powered by WordPress
n