n

Konwalia majowa /Convallaria majalis/

Image 

Często zwana leśną, końską grzywą, lanuszką i lanką jest rośliną klimatu umiarkowanego występuje na obszarze Europy, Azji i Ameryki Południowej. Pochodzi z rodziny liliowatych.

W Polsce konwalię majową można spotkać na terenie całego kraju, w zaciemnionych lasach, w zaroślach. Konwalia jest uprawiana jako kwiat ogrodowy.

 

Charakterystyka

Konwalia wymaga świeżych i żyznych gleb. Jest rośliną wieloletnią o wysokości do 23 cm, dość cienkim podziemnym pełzającym i wydłużonym kłączu, z którego wyrastają dwa duże, rzadziej trzy eliptyczno jajowate, całobrzegie liście o równoległym unerwieniu oraz długich ogonkach liściowych. Kwiatostan jest bezlistny i osiąga 30 cm wysokości. W szczytowej części jednostronne grono o 5-10 kwiatach. Kwiaty białe, dzwonkowate, długo szypułkowe, kuliste, o intensywnym zapachu kwitnące w maju i na początku czerwca.

Kwiaty są zapylane przez pszczoły. Owocem są czerwone kuliste jagody, które pojawiają się w sierpniu i wrześniu. Konwalia rozmnaża się wegetatywnie za pomocą kłączy i jest rozsiewana przez zwierzęta zjadające jej owoce.

Wszystkie części rośliny są trujące. Na trujące glikozydy znajdujące się w dużych ilościach w kwiatach i liściach oraz jagodach narażone są szczególnie dzieci. Trujące glikozydy przedostają się też do wody, w której stoją we flakonie kwiaty.

Ochrona

Konwalia jeszcze 20 lat temu licznie występowała w naszych lasach, dziś staje się coraz rzadsza. Przyczyną jest częste bezmyślne zrywanie i wykopywanie w okresie kwitnienia. Trafia na handel i do prywatnych ogrodów. Jest również pozyskiwana na dużą skalę do celów leczniczych.

Są również niszczone jej naturalne siedliska, poprzez eksploatację lasów, przez co niektóre stanowiska konwalii bezpowrotnie znikły.

Konwalia majowa jest objęta częściową ochroną prawną, a co za tym idzie jej zbiór, nabywanie i oferowanie do sprzedaży bez zgody wojewody jest działaniem nielegalnym i podlega karze aresztu lub grzywny.

Wszyscy którym zależy na ochronie naszej przyrody sami powinni dawać dobry przykład i nie niszczyć konwalii, powinni zwracać uwagę tym którzy zrywają kwiaty i niszczą stanowiska naturalne tej rośliny. Miejsca występowania konwalii powinny być zachowane w tajemnicy. Jeśli chcesz aby roślina cieszyła oko w twoim ogrodzie kup sadzonkę konwalii w sklepie ogrodniczym. W handlu dostępne są gatunki również w kolorze różowym, a także o pełnych kwiatach.

Image

Zastosowanie

Właściwości lecznicze konwalii znane były już w starożytnych Chinach. Surowiec oraz jego wyciągi mają działanie nasercowe, powodują wzmocnione skurcze serca, pogłębiają i wzmacniają jego akcję, co poprawia krążenie krwi, jak również ma właściwości moczopędne i uspokajające. Działanie lecznicze sprawiło, że jest ona symbolem wiedzy i sztuki medycznej. Olejek z niej otrzymany wykorzystywany jest w kosmetyce i perfumerii.

Jako roślina ozdobna często uprawiana jest w ogrodach i jako kwiat cięty. Występuje kilka odmian ogrodowych konwalii, które różnią się liśćmi lub barwą kwiatów. Z wysuszonych kwiatów sporządza się rodzaj tabaki.

Image 

Ciekawostki

Konwalia jest obiektem wielu legend na przykład jej białe drobne kwiaty stały się symbolem Matki Boskiej, nazywane łzami Naszej Pani, inna legenda mówi, że powstała z łez Ewy wygnanej z raju. Dawne wierzenia traktowały konwalię jako znak pomyślności, szczęścia i miłości. Znalazła również miejsce na obrazach poświęconych tematyce religijnej. Ułożenie kwiatów przypominało drabinę, dlatego też w średniowieczu mnisi nazywali konwalię „drabiną do nieba”. Mówiono też , że zapach konwalii przyciąga słowiki.

Chińska medycyna stosowała korzeń i ziele konwalii już w starożytności do leczenia schorzeń naczyniowo-sercowych pod nazwą liań-lań.

Zielarze w XVI wieku parzyli kwiaty konwalii w wodzie w celu złagodzenia skazy moczanowej oraz w winie dla poprawienia pamięci oraz łagodzenia zapalenia oczu.

Te lekarstwa nazywane złotą wodą, były tak wysoce cenione, że trzymane były w złotych lub srebrnych naczyniach. Za czasów Mikołaja Kopernika była symbolem wiedzy i sztuki medycznej. Dawniej w Rosji sokiem z korzenia konwalii dziewczęta nacierały sobie policzki aby nabrały rumieńców.

Konwalia jest narodowym kwiatem Finlandii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powered by WordPress
n