n

Przylaszczka pospolita

ImageWruszyłem do lasu szukać zwiastunów wiosny. Pierwszym kwiatem tegorocznym, który rozkwitł, aby go podziwiać to: Przylaszczka Pospolita (dawiej nazywany trojanek, trójczak, wilcza stopa). 

Charakterystyka: Ten lazurowy kwiatek to bylina leśna, osiągająca wysokość do 20cm.

Łodyga: ciemnobrunatna, łuskowate płożące kłącze

Liście: zimozielone, długoogonkowe, tworzące przyziemną rozetę, dojrzałe skórzaste i gładkie. Ciemnozielone z wierzchu, od spodu fioletowe, trójklapowe o sercowatej nasadzie. Kształt liści przypomina wątrobę, stąd nazwa hepar z greki- wątroba.

Kwiaty: kwiaty pojawiają się wczesną wiosną na szypułkach do 10 cm, zanim pojawią się liście. Kwitnie w okresie od marca do maja przez 8-10 dni. Oprócz niebiesko- fioletowej barwie występują też różowe i białe. Pojedyncze kwiaty podparte są trzema niewielkimi złączonymi listkami tworzącymi pozorny kielich. Listki te nie opadają, nawet podczas dojrzewania owoców. Okwiat przeważnie złożony z 5-10 płatków, do 15mm długości. Kwiat ma wiele spiralnie wstawionych słupków i pręcików.

Image 

Owoce: orzeszki z niewielkim białym wyrostkiem, który zawiera substancje tłuszczowe chętnie zjadane przez mrówki. Przez to są skrzętnie przenoszone do mrowiska jako pokarm, a że mrówki są roztargnione, często gubią je po drodze przyczyniając się do ich rozsiewania.

Biotop: rośnie w lasach i zaroślach. Preferuje stanowiska cieniste i półcieniste, stale wilgotne, wapienne. Najczęściej spotkać je można w leszczynach, grądach i górskich olszynach. Rośnie również w lasach jesionowo- dębowych i grabowo- wiszowych.

Zastosowanie: w kłączu i korzeniu znajduje się trująca protoanemonina. W ziołolecznictwie używany dawniej jako lek oficjalny – Saponiny + glikozy hepotrylobina i enzym emulsyjna. Roślina użytkowana dziś tylko w homeopatii – liście niekiedy jako surogat herbaty. W lecznictwie ludowym stosowano w schorzeniach wątroby, nerek i pęcherza, jednak późniejsze badania nie potwierdziły jej leczniczego działania. Lecz Indianie stosują przylaszczkę do leczenia konwulsji, do celów magicznych, w przypadkach zawrotów głowy i na zniekształcone wykrzywieniem usta i oczy.

Image

Ochrona: Coraz rzadsze występowanie przylaszczek, wynikające z zanikania naturalnych siedlisk, oraz nadmiernego zrywania kwiatów spowodowało, że przylaszczka pospolita wcześniej częściowo chroniona, od 2004 roku podlega ścisłej ochronie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powered by WordPress
n