n

SERDECZNIK POSPOLITY (Leonurus Cardiaca)

gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych. Jest pospolitym chwastem nazywanym też lwie serce, lwi ogon, gęsia stopa.

WYSTĘPOWANIE:

Serdecznik pochodzi ze wschodniej Syberii, w stanie naturalnym występuje obecnie w umiarkowanej strefie Azji w Europie i Ameryce Północnej.

W Polsce jest rośliną pospolitą na całym niżu i pogórzu. Status gatunku we florze Polski to kenofit. Relikt uprawowy, zdziczał z odwiecznych upraw w ogródkach zielarskich. Jest rośliną azotolubną rośnie na próchnicznym i wapiennym podłożu, na rumowiskach obok zabudowań gospodarczych, związana zwłaszcza z osiedlami wiejskimi. Przy drogach, pod płotami, na śmietniskach, w zaniedbanych sadach, ogrodach i parkach, rzadko na brzegach lasów. Jest również obecnie uprawiana jako roślina lecznicza.

Image 

CHARAKTERYSTYKA:

Serdecznik jest byliną osiągającą wysokość od 30 do 150 cm wysokości. Posiada krótkie poziome kłącze, z którego wyrastają czterokanciaste rozgałęzienie całe owłosienie, puste w środku, czasami nabiegłe czerwonawo łodygi. Roślina wydziela słaby, nieprzyjemny zapach. Liście wyrastają na łodydze naprzeciwlegle na długich ogonkach. Dłoniasto sieczne naprzemianległe brzegiem nierówno ząbkowane z wierzchu ciemnozielone, spodem blade. Kwiaty pojedyncze, drobne, różowawe wyrastają w nibyokółkach w kątach liści, zarówno na głównym pędzie jak i na rozgałęzieniach. Korona kwiatowa różowata z bardzo silnie rozwiniętą wargą górną. Ząbki kielicha trójkątnie szydlaste, kłujące, zwłaszcza kwiatów przekwitających. Kwitnie od czerwca do września. Kwiaty są zapylane głównie przez trzmiele. Owocem serdecznika jest rozłupnia zawierająca cztery rozłupki lśniące, trójgraniaste jasnobrązowe długości 3 mm. Są rozsiewane przez owady (zoochoria).

Image 

SKŁAD ZASTOSOWANIE I DZIAŁANIE:

Surowcem zielarskim serdecznika są suszone pędy bez dolnych części zdrewniałych ścinane w początkach kwitnienia.

Związki czynne mają działania podobne do naparstnicy a należą do nich: flawoniny, garbniki, glikozydy, kwasy organiczne saponiny, alkaloidy, ślady olejku eterycznego, żywice oraz sole sodu, potasu, wapnia i krzemu.

Substancje te działają uspokajająco na ośrodkowy układ nerwowy, zwalniają akcję serca, działają rozkurczowo w leczeniu nadmiernej pobudliwości nerwowej, nerwicy wegetatywnej i stanach niepokoju.

Działają na zmniejszenie nadmiernej pobudliwości ośrodka naczynioruchowego regulującego akcję serca, pomagają w łagodnych zaburzeniach snu.

Napary z ziela wzmacniają mięsień sercowy działają żółciopędnie i moczopędnie, stosowane przy nadciśnieniu.

Serdecznik posiada również właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne, przeciwzapalne, ściągające i przeciwbiegunkowe.

Ponadto jego przeciwskurczowe własności wykorzystuje się przy bólach brzucha, wzdęciach i zaburzeniach trawienia.

Ze względu na działanie przeciwzapalne, zaleca się roztwory w postaci okładów i przemywań przy trudno gojących się ranach i oparzeniach.

Stosuje się go też przy łagodnej postaci cukrzycy i przy chorobie Basedowa.

Image 

CIEKAWOSTKI:

  • Nazwa rośliny Leonurus pochodzi z języka greckiego i oznacza lwi ogon. Wiązano to z kształtem liści tej rośliny.

  • Druga część nazwy cardiacus sugeruje, że zioło to jest pomocne w leczeniu dolegliwości serca: nauka to potwierdziła.

  • Roślina ta znana była i ceniona już w starożytnej medycynie chińskiej.

  • Stosowano ją w lecznictwie ludowym już w XV wieku do praktyki medycyny naukowej została wprowadzona w 1932 r.

  • Powszechnie uprawiano ją w Europie środkowej i zachodniej już od średniowiecza.

  • Stosowana była jako łagodny środek uspakajający oraz regulujący pracę serca, zbliżony działaniem do kozłka lekarskiego (waleriany).

  • Sokiem świeżych roślin leczono wstrząs nerwowy, lęki, choroby przewodu pokarmowego, zaburzenia miesiączkowania oraz przez kobiety karmiące do wzmożenia laktacji.

  • Zewnętrznie używamy do przemywania ran i oparzeń.

  • W Rumunii jest popularny jako środek przeciwko chorobie Basedowa i padaczce.

  • Suszone lub świeże kwiaty serdecznika mogą być używane do parzenia herbaty lub dodawane jako przyprawa do zup, szczególnie z soczewicy.

  • Używano kwiatów jako dodatek do piwa.

  • Plantacje tej rośliny użytkuje się 3-4 lata, jest często sadzoną rośliną nektarodajną zapylaną głównie przez trzmiele.

  • Z serdecznika uzyskuje się ciemnozielony barwnik używany do barwienia wełny.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powered by WordPress
n